Είστε εδώ

Ποιος θυμάται το κολαστήριο της Τρεμπλίνκα;

Όταν λέμε "στρατόπεδο συγκέντρωσης" στην απάνθρωπη περίοδο του Γ' Ράιχ, το μυαλό μας συνήθως πηγαίνει στο Άουσβιτς, στο Μαουτχάουζεν, στο Νταχάου... Ωστόσο, υπάρχουν κι άλλοι τόποι άγριας δολοφονίας και μαζικής εξόντωσης όσων η λαίλαπα του ναζισμού θεωρούσε εχθρούς της. Ένα από αυτά, τα εξίσου θηρριώδη αλλά λιγότερο γνωστά, ήταν το στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα.

Το Στρατόπεδο Εξόντωσης της Τρεμπλίνκα ήταν ειδικά δημιουργημένο για τη μαζική δολοφονία Εβραίων, Πολωνών και Ρομά στο πλαίσιο της Επιχείρησης Ράινχαρντ.

Το Νοέμβριο του 1941 και υπό την αιγίδα των SS και του επικεφαλής της Αστυνομίας της Βαρσοβίας, δημιουργήθηκε στην περιοχή μεταξύ των χωριών Τρεμπλίνκα και Μαλκίνια ένα στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας, κοντά σε ένα λατομείο χαλικιού, με σκοπό την παραγωγή σκυροδέματος για έργα οχύρωσης. Το στρατόπεδο επανδρώθηκε κυρίως από Εβραίους, αλλά και μη Εβραίους Πολωνούς, τους οποίους οι Γερμανοί κατακτητές θεωρούσαν ότι δεν εργάζονταν όπως έπρεπε για τα συμφέροντα του Ράιχ. Στο στρατόπεδο περιλαμβάνονταν εγκαταστάσεις διαμονής τόσο για τους κρατούμενους όσο και για τη φρουρά, ένα "αναρρωτήριο", ένα διοικητήριο και χώρος διαμονής του διοικητή του Στρατοπέδου και ένας φούρνος για ψωμί. Αυτό το στρατόπεδο ονομάσθηκε αργότερα Τρεμπλίνκα Ι. Η δύναμη και η σύνθεση της φρουράς του ήταν μικρότερη από του Τρεμπλίνκα ΙΙ (15-25 SS και 90 φρουροί). Διοικητής του ήταν, για όλο το διάστημα λειτουργίας του (1941 - 1944), ο Ταγματάρχης (Sturmbannfuhrer) των SS Τέοντορ φαν Όιπεν (Theodor van Eupen).

treblinkaaaa.jpeg

Το 1942 άρχισε να εφαρμόζεται η Επιχείρηση Ράινχαρντ (Aktion Reinhard), στο πλαίσιο εξόντωσης όλων των Εβραίων στην επικράτεια του Ράιχ. Ο μηχανισμός που έλεγχε την Επιχείρηση επέλεξε την τοποθεσία κοντά στο Στρατόπεδο Τρέμπλινκα Ι, επειδή βρισκόταν κοντά στη διασταύρωση Μαλκίνια (πολ. Malkinia Gorna), επάνω δηλαδή στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα Βαρσοβία - Μπιάλιστοκ και σε περιοχή αραιοκατοικημένη. Οι Γερμανοί κατασκεύασαν μια πρόσθετη σιδηροδρομική γραμμή από την διασταύρωση της Μαλκίνια, η οποία οδηγούσε στο στρατόπεδο. Στο τέρμα της μικρής αυτής παράκαμψης κατασκευάσθηκε, στα τέλη του 1942 και με υπόδειξη του τότε διοικητή Στανγκλ, ένα κτίριο, το οποίο ήταν απομίμηση κανονικού σιδηροδρομικού σταθμού (έφερε στους τοίχους πίνακες δρομολογίων, πινακίδες κατάδειξης κτλ.). Αυτή η εγκατάσταση έγινε γνωστή ως Τρεμπλίνκα ΙΙ ή απλά Τρεμπλίνκα.

treblinka-ere.jpg

Όταν ένας συρμός -συνήθως 60 βαγονιών- έφθανε στη Μαλκίνια, χωριζόταν σε τρία μέρη. Τα βαγόνια μεταφέρονταν, σε εικοσάδες, στο Τρεμπλίνκα, μαζί με τους επιβάτες τους. Εκεί εσκεμμένα δινόταν η εντύπωση στους κρατούμενους ότι πρόκειται να μεταφερθούν σε άλλο χώρο. Στη συνέχεια, οδηγούνταν στην "περιοχή διαμονής", όπου γινόταν αρχικά ο διαχωρισμός σε άνδρες και γυναικόπαιδα. Ύστερα από την επιλογή των αντικαταστατών και των συνεργείων, οι υπόλοιποι διατάσσονταν να γδυθούν τελείως και τα υπάρχοντά τους φυλάσσονταν, για περαιτέρω επεξεργασία, στις αποθήκες. Αυτό ήταν από μόνο του κάτι ιδιαίτερα σκληρό, ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες, καθώς η θερμοκρασία έφθανε και τους -20οC. Από εκεί ξεκινούσε ένα καμουφλαρισμένο και περίκλειστο, με συρματόπλεγμα στα πλαϊνά του, μονοπάτι, το οποίο έφερε το προσωνύμιο "ο σωλήνας". Κατέληγε στις εισόδους των θαλάμων αερίων.

memorial-site-concentration-treblinka-poland-extermination-camp.jpg

Οι κρατούμενοι υποχρεώνονταν να το διασχίσουν γυμνοί και τρέχοντας μέχρι τις εισόδους των "λουτρών", όπως έγραφαν οι πινακίδες επάνω από τις εισόδους των θαλάμων. Μόλις οι κρατούμενοι εισέρχονταν στους θαλάμους, οι πόρτες τους έκλειναν αεροστεγώς και ένας κινητήρας ειδικά εγκατεστημένος έξω από το συγκρότημα έστελνε τα -πλούσια σε μονοξείδιο του άνθρακα- καυσαέρια στο εσωτερικό τους. Η όλη διαδικασία διαρκούσε περίπου δύο ώρες. Στη συνέχεια, οι πόρτες άνοιγαν, οι θάλαμοι αερίζονταν και οι επιλεγμένοι Εβραίοι "εργάτες" μετέφεραν τα πτώματα έξω από αυτούς. Αρχικά τα πτώματα θάβονταν σε ομαδικούς τάφους. Αργότερα (τέλος του 1942) κατασκευάσθηκε μια τάφρος πίσω από τους θαλάμους, όπου τα πτώματα αποτεφρώνονταν. Η μέθοδος ήταν η εξής: Μερικές ράγες τρένου στερεώνονταν σε τσιμεντένιους πυλώνες με τρόπο ώστε να σχηματίζουν ένα πλέγμα. Τα πτώματα συσσωρεύονταν επάνω στο πλέγμα και πάνω και κάτω από αυτά τοποθετούνταν ξύλα, τα οποία στη συνέχεια αναφλέγονταν καίγοντας τα πτώματα. Τα υπολείμματα (οστά κτλ) στη συνέχεια κονιορτοποιούνταν και απορρίπτονταν. Αν κάποιοι από τους κρατουμένους δεν είχαν πεθάνει και συνέρχονταν όταν άνοιγε ο θάλαμος, λόγω του καθαρού αέρα, απλώς πυροβολούνταν στο κεφάλι και ρίπτονταν επίσης στο όρυγμα προς αποτέφρωση.

maxresdefault_2.jpg

Άλλοι κρατούμενοι, που είχαν επίσης επιλεγεί να επιζήσουν προσωρινά, εργάζονταν στον χώρο υποδοχής για να διευκολύνουν την αποβίβαση από τα βαγόνια, τη συλλογή των πολύτιμων αντικειμένων από τους μελλοθάνατους κρατούμενους και τη διακίνησή τους προς τους θαλάμους αερίων μέσω του "σωλήνα". Ταξινομούσαν, επίσης, τα υπάρχοντα των θυμάτων, ετοιμάζοντάς τα για αποστολή στην Γερμανία, ενώ ήταν παράλληλα υπεύθυνοι για τον καθαρισμό των βαγονιών και την προετοιμασία τους για την επόμενη μεταφορά. Περιοδικά οι SS σκότωναν τους κρατούμενους αυτούς με πυροβόλα όπλα και τους αντικαθιστούσαν με νεοφερμένους. Όσοι από τους νεοαφικνόμενους δεν ήταν σε θέση να διασχίσουν μόνοι τους τον "σωλήνα" μεταφέρονταν, με την "δικαιολογία" ότι θα τους παρεχόταν ιατρική φροντίδα, σε ένα καμουφλαρισμένο κτίριο, στο οποία υπήρχε σημαία του Ερυθρού Σταυρού, όπου και εκτελούνταν με πυρά πυροβόλων.

b4bb4228-b653-4d3e-b9a3-88edca3dff03.jpg.pagespeed.ce_.tdsvoupfx7.jpg

Η διαδικασία εξόντωσης στους θαλάμους διαρκούσε λιγότερο από δύο ώρες και, στη συνέχεια, τα πτώματα ρίπτονταν σε ένα όρυγμα, ακριβώς πίσω από τους θαλάμους, όπου και καίγονταν επί πέντε ώρες, ώστε να μην μείνει κανένα ενοχοποιητικό ίχνος. Μάλιστα, οι κρατούμενοι των επομένων μεταγωγών υποχρεώθηκαν να κάνουν εκταφή των πτωμάτων από τους ομαδικούς τάφους και να τα οδηγήσουν στο όρυγμα αποτέφρωσης.