Είστε εδώ

«Ως εδώ» είναι το μήνυμα της Ευρώπης στην Τουρκία

της Κατερίνας Τζαβάρα

Αν κανείς επιχειρήσει να στηρίξει την άποψη ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην Τουρκία δεν είναι ξεκάθαρη, θα βρει πολλά επιχειρήματα.

Τον τελευταίο καιρό, η ΕΕ ακολουθεί μια στρατηγική ήπιας αντιπαράθεσης σε ανταπόκριση της προκλητικής στάσης της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να μην αποξενώσει έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ με αυξανόμενη επιρροή στη Λιβύη, για την οποία οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα ήθελαν απεγνωσμένα να βρεθεί μια λύση που θα θέσει τέρμα στον αποσταθεροποιητικό εμφύλιο πόλεμο.

Τηρώντας λοιπόν μια στάση ισορροπιών, τον Νοέμβριο του περασμένου έτους, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε ένα πλαίσιο περιοριστικών μέτρων ως απάντηση στις γεωτρήσεις που ξεκίνησε η Τουρκία στην ανατολική Μεσόγειο, λειαίνοντας ουσιαστικά το πεδίο για πιθανή επιβολή ταξιδιωτικών απαγορεύσεων αλλά και για πάγωμα περιουσιακών στοιχείων όσων εμπλέκονταν σε τέτοιες δραστηριότητες.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Θέλετε να τα ξέρετε όλα για την Ευρώπη; - Πατήστε like στη σελίδα του EUROLETTER στο facebook

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Επίσης ανέστειλε τις διαπραγματεύσεις για μια Συνολική Συμφωνία για τις αερομεταφορές, όπως και το Συμβούλιο Σύνδεσης ΕΕ- Τουρκίας. Ταυτόχρονα περιόρισε την προενταξιακή βοήθεια προς την Τουρκία και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να επανεξετάσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στη χώρα.

Τον Μάρτιο 2020 προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, θέτοντας σε εφαρμογή την επιχείρηση «Ειρήνη», μια ναυτική επιχείρηση με σκοπό την ενίσχυση του εμπάργκο όπλων που τα Ηνωμένα Έθνη έχουν επιβάλει στη Λιβύη.

Το πρόβλημα είναι ότι η Λιβύη έχει ήδη πλημμυρίσει με όπλα, που φθάνουν από άλλες πλευρές ακολουθώντας άλλες διαδρομές. Ως εκ τούτου, μια επιχείρηση που καλύπτει μόνο τη θάλασσα αποδείχθηκε μονοδιάστατη δηλαδή ανεπαρκής και σύμφωνα με αναλυτές προσέκρουσε όχι απρόσμενα στην απόρριψή της ακόμη και από την υποστηριζόμενη από τα Ηνωμένα Έθνη κυβέρνηση την οποία μάλιστα η Τουρκία παρενέβη για να στηρίξει.

Την ίδια ώρα, είναι κοινό μυστικό ότι η τακτική της ΕΕ έναντι της Τουρκίας είναι συνολικά ήπια, αν τη συγκρίνουμε με τις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου της Θάλασσας και του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου εκ μέρους της Άγκυρας.

Η ΕΕ δεν προχώρησε στην επιβολή κυρώσεων στην Άγκυρα και είναι απίθανο να το πράξει στο μέλλον. Όταν η επιχείρηση Ειρήνη εντόπισε ένα φορτηγό πλοίο με σημαία της Τανζανίας, ύποπτο για μεταφορά τουρκικών όπλων στη Λιβύη, έγινε έλεγχος και τίποτα παραπάνω.

Αλλά και όταν ακολούθησε παρόμοιο περιστατικό που εντοπίστηκε από την αντίστοιχη ΝΑΤΟϊκή επιχείρηση («Sea Guardian») η υπόθεση κατέληξε σε έντονες επικρίσεις – συμπεριλαμβανομένης της σκληρής ρητορικής από τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν - και χωρίς ουσιαστική ανάληψη δράσης.

Δεν είναι λίγοι οι παρατηρητές που θεωρούν πως αρκεί να ρίξει κανείς μια προσεκτική ματιά στον θλιβερό κατάλογο των συγκρούσεων στην Ανατολική Ευρώπη και τον Καύκασο για να καταλάβει πόσο εύκολα ελλοχεύει ο κίνδυνος μια κατάπαυση του πυρός να οδηγήσει σε «σιγοβράζουσες» συγκρούσεις, χωρίς ταυτόχρονα να μπορεί να αγνοηθεί και το γεγονός ότι αυτή η τακτική των ατέρμονων αναταραχών αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πολιτικοί αναλυτές θεωρούν πως η Ευρώπη πρέπει να στραφεί από τη στρατηγική της ήπιας αντιπαράθεσης στη δημιουργία μιας ξεκάθαρης, βασιζόμενης σε κανόνες, σχέση με την Τουρκία.

Και σε αυτό αποσκοπεί η σύνταξη μιας λίστας κυρώσεων, την οποία η Ευρώπη θα συζητήσει στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, όπου -μετά από πρόταση του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη- το θέμα της Τουρκίας έχει συμπεριληφθεί στην Ημερήσια Διάταξη.