Είστε εδώ

Πολλοί και «κρυφοί» οι κίνδυνοι του εμβολίου για τον κορονοϊό

Αν όλα πάνε καλά, όπως φαίνεται ότι πηγαίνουν, σε λίγο χρονικό διάστημα το εμβόλιο εναντίον του κορονοϊού θα έχει λάβει όλες τις απαραίτητες εγκρίσεις και θα είναι στη διάθεση των πολιτών.

Όλα καλά, λοιπόν;

Όχι.

Το μεγάλο πρόβλημα, πλέον, δεν είναι το εμβόλιο, αλλά η άρνηση πολλών χιλιάδων πολιτών να εμβολιαστούν, λόγω της άρνησης τους προς κάθε είδους εμβολιασμό.

Αυτό που δεν αμφισβητείται είναι ότι τα εμβόλια είναι η αιτία για διάσωση εκατομμυρίων ζωών κάθε μέρα σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ωστόσο, υπάρχει ένα κίνημα -με διαφορετικές μορφές κατά τόπους- που αναπτύσσει θεωρίες συνωμοσίας κι εκστρατείες παραπληροφόρησης για τους κάθε λογής εμβολιασμούς και πείθει ανθρώπους που δεν γνωρίζουν, ούτε μπορούν να αντιληφθούν τις συνέπειες, να αρνηθούν τον εμβολιασμό.

Η αντιμετώπιση αυτών των ανθρώπων είναι σημαντική, αλλά είναι ένα κομμάτι, μόνο, της συνολικής εικόνας. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι μια ευρύτερη ομάδα ανθρώπων, που έχουν επιφυλάξεις ειδικά για το εμβόλιο εναντίον του κορονοϊού: Τι θα συμβεί αν λογικοί άνθρωποι που εμβολιάζονται για τη γρίπη, εμβολιάζουν τα παιδιά τους για άλλες ασθένειες και είναι πρόθυμοι να γίνουν μέρος της λύσης αυτής της πανδημίας, αποδειχθεί πως πιστεύουν ότι οι αρχές δημόσιας υγείας και οι κυβερνήσεις δεν αντιμετωπίζουν με επαρκή σοβαρότητα το ζήτημα του νέου, άρα άγνωστου, εμβολίου;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει την διστακτικότητα των πολιτών προς τα εμβόλια ως μία από τις 10 κορυφαίες παγκόσμιες απειλές για την υγεία.

Ένας στους έξι ερωτηθέντες του Ηνωμένου Βασιλείου σε έρευνα του YouGov τον Ιούνιο είπε ότι σίγουρα ή πιθανώς δεν θα εμβολιαστεί.

Μια δημοσκόπηση του CNN τον Μάιο έδειξε ότι το ένα τρίτο των Αμερικανών δεν θα προσέρχονταν να εμβολιάσουν, ακόμα κι εάν τότε υπήρχε εμβόλιο κατά του κορονοϊού. Όπως όλα τα άλλα στις Η.Π.Α., η γνώμη για το νέο εμβόλιο ποικίλλει ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση, με το 81% των Δημοκρατών και μόνο το 51% των Ρεπουμπλικανών να επιθυμούν να εμβολιαστούν.

Ο Δρ Άντονι Φάουτσι, κορυφαίος εμπειρογνώμονας για τις μολυσματικές ασθένειες των ΗΠΑ, διατύπωσε την άποψη ότι στην περίπτωση που το εμβόλιο κατά του κορονοϊού είναι 70% έως 75% αποτελεσματικό, αλλά ληφθεί μόνο από τα δύο τρίτα του κοινού, δεν θα δημιουργούσε την απαραίτητη ανοσία για την κοινωνία.

Έτσι, οι κυβερνήσεις έχουν πολλά να κάνουν όχι μόνο την εξασφάλιση ενός προγράμματος εμβολιασμού των πολιτών τους, αλλά και τη διασφάλιση της συμμετοχής των ανθρώπων.

Ωστόσο, ένα εμβόλιο δεν είναι ποτέ απολύτως βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσει έναν ιό. Εάν οι κίνδυνοι δεν εξηγηθούν με σαφήνεια ή εάν υπάρχουν προβλήματα με την παράδοση των εμβολίων, μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να υπονομεύσει περαιτέρω την εμπιστοσύνη στις αρχές, τα ιδρύματα και ακόμη και τους ειδικούς, με εκτεταμένες και πολύ δυσάρεστες συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την οικονομία.

Ένα σοβαρό εμπόδιο για τις αρχές είναι το πώς θα πείσει τους ανθρώπους ότι το εμβόλιο που παράγεται με ταχύτητα αστραπής είναι το ίδιο ασφαλές με αυτό που θα χρειαζόταν περίπου μια δεκαετία για να αναπτυχθεί, όπως συμβαίνει με τους άλλους ιούς.

Για παράδειγμα, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε ακόμη και από μεγάλες κλινικές δοκιμές τους τρόπους, με τους οποίους τα εμβόλια θα επηρεάσουν άτομα που έχουν μια σειρά διαφορετικών παθήσεων, εάν τα εμβόλια έχουν για κάποιους δυσμενείς μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ή ποιος είναι ο αντίκτυπος των επαναλαμβανόμενων δόσεων εάν, όπως πολλοί αναμένουν, απαιτούνται ενισχυτικές λήψεις.

Οι περισσότερες προηγμένες χώρες έχουν αναπτύξει συστήματα για την αναφορά δυσμενών συνεπειών από τη χρήση εμβολίων και φαρμάκων ακριβώς επειδή υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τις επιπτώσεις τους σε διαφορετικούς πληθυσμούς και με την πάροδο του χρόνου. Οι Η.Π.Α. διαθέτουν το Σύστημα Αναφοράς Ανεπιθύμητων Συμβάντων για Εμβόλια (VAERS). Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το σύστημα «κίτρινης κάρτας». Ενώ τα γνωστά μας εμβόλια έχουν συνδεθεί με μερικές σπάνιες περιπτώσεις σοβαρών ασθενειών, οι ερευνητές δεν έχουν βρει τη σχέση μεταξύ των εμβολίων αυτών και των δυσμενών τους επιπτώσεων σε ορισμένους εμβολιασμένους.

«Το γεγονός ότι το εμβόλιο αναπτύσσεται σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα προκαλεί ανησυχία», λέει η Οξάνα Πύζικ, ανώτερη επιστημονική συνεργάτις του University College London School of Pharmacy.

Υπάρχουν άλλες ανησυχίες, εκτός από την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια, που θα πρέπει να παρακολουθούν οι κυβερνήσεις, σημειώνει η Πύζικ. Το ένα είναι ο κίνδυνος μη γνήσιων εμβολίων. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ένα στα 10 ιατρικά προϊόντα που κυκλοφορούν σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα είναι πλαστά ή δεν πληρούν τα πρότυπα. Τα μη γνήσια φάρμακα οδηγούν σε δηλητηρίαση, σε άλλες μη ιάσιμες ασθένειες και άλλους κινδύνους. Και η εξαπάτηση που σχετίζεται με τον Covid, από τις μάσκες- μαϊμού έως την ιατρικού τύπου παραπληροφόρηση, βρίσκεται σε άνθηση, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη. Τα εμβόλια δεν μπορεί παρά να είναι μέρος αυτών των επιχειρήσεων παραπληροφόρησης και ψεύδους.

Αξιωματούχοι έχουν ήδη ανακαλύψει ένα ψεύτικο εμβόλιο κορανοϊού που πωλείται στη Νότια Αμερική.

Τυχόν αμφιβολίες σχετικά με την ποιότητα ενός εμβολίου, μπορεί επίσης να ενδυναμωθούν από την ακατάλληλη αποθήκευση ή λάθος μεταφορά, η οποία θα επηρεάσει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Και αυτή η εμπιστοσύνη δοκιμάστηκε σοβαρά ακόμη και πριν από την πανδημία. Στις ΗΠΑ, μια έξαρση τηςυπερβολικής συνταγογράφησης, ειδικά οπιοειδών, έχει αυξήσει τον σκεπτικισμό τόσο των ιατρών όσο και των φαρμακευτικών εταιρειών.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν σημαίνει ότι ο εμβολιασμός δεν είναι η σωστή επιλογή για την κοινωνία και τα άτομα. Οι ερευνητές και οι φαρμακευτικές εταιρείες κινούνται με πρωτοποριακά βήματα για πολύ κατανοητούς λόγους. Η πρόσφατη αύξηση των περιπτώσεων στην Ευρώπη και αλλού υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη να βρεθεί τρόπος για να ξεπεραστεί αυτή η πανδημία.

«Είναι κατανοητό ότι οι άνθρωποι ανησυχούν περισσότερο για τα νέα εμβόλια, αλλά όλα τα πιθανά εμβόλια Covid-19 υποβάλλονται σε εκτεταμένες δοκιμές για να διασφαλιστεί ότι είναι αποτελεσματικά και ασφαλή», γράφει η δρ. Μαίρη Ράμσι, επικεφαλής του τμήματος εμβολιασμών στη Δημόσια Υγεία της Αγγλίας, μέσω email.

Εάν οι άνθρωποι πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη στις δηλώσεις των ρυθμιστικών αρχών ότι ένα εμβόλιο είναι «ασφαλές και αποτελεσματικό», πολλά θα εξαρτηθούν από τις κυβερνήσεις που θα αναγνωρίσουν τις ανησυχίες τους και θα είναι ειλικρινείς τόσο για τα οφέλη όσο και για τις άγνωστες πτυχές του θέματος. Η έλλειψη ενημέρωσης και ειλικρίνειας δεν βοηθά κανέναν. Οι ώρες είναι κρίσιμες για τη δημόσια υγεία.