Είστε εδώ

Χωρίς χρήματα, χωρίς δουλειά, χωρίς όνειρα: Η χαμένη γενιά του κορονοϊού

Μετά από αναζήτηση πολλών μηνών, ο Γιάννης Λ. κατέληξε να βρει μια δουλειά: Μεταφορέας σε αποθήκη. Προσλήφθηκε μόλις για ένα εξάμηνο, αλλά ,όπως έλεγε ο ίδιος, ήταν καλύτερο από το τίποτα. Άλλωστε, πάντα είχε την ελπίδα στο εξάμηνο να έχει δείξει τι μπορεί να κάνει και να τον κρατήσουν περισσότερο.

Οι ιστορίες νέων ανθρώπων στον ευρωπαϊκό νότο, λίγο ή πολύ μοιάζουν μεταξύ τους. Κάτι αντίστοιχο έκανε ο Σάντρο, ο Χόρχε ή ο Φερνάντο. Ο Γιάννης, βέβαια, είχε και την δεκαετή κρίση στην Ελλάδα, που είχε κυριολεκτικά γονατίσει την κοινωνία κι απαγόρευε πλήρως στους νέους κάθε όνειρο καριέρας και κάθε σχεδιασμό.

Τότε, ήλθε η πανδημία του κορονοϊού και αποτελείωσε τις όποιες ελπίδες είχαν οι νέοι άνθρωποι, κυρίως στις μεσογειακές χώρες της Ευρώπης.

«Δεν έχω εργαστεί από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο και από τη δουλειά μου είπαν ότι δεν μπορούν να με κρατήσουν άλλο» λέει ο Γιάννης, ο οποίος στα 30 του, υποχρεώνεται ακόμα να ζει με τους γονείς του.

Αν η πανδημία του κορονοϊού είχε καταστροφικά αποτελέσματα στην υγεία κυρίως των πιο ηλικιωμένων και των πιο ευάλωτων, ήταν το ίδιο καταστροφική για τις προοπτικές, τις ελπίδες και τα σχέδια των νέων ανθρώπων.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Θέλετε να τα ξέρετε όλα για την Ευρώπη; - Πατήστε like στη σελίδα του EUROLETTER στο facebook

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Εκατοντάδες χιλιάδες νέων εργαζομένων σταμάτησαν να εργάζονται στα lockdowns, έχασαν το εισόδημά τους και, κυρίως, έχασαν οποιαδήποτε ρεαλιστική πιθανότητα να σχεδιάσουν το μέλλον τους.  

Είναι η ίδια γενιά που μεγαλώνει στη σκιά της τεράστιας οικονομικής κρίσης που ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2008, στην νότια Ευρώπη αμέσως μετά και ειδικότερα στην Ελλάδα το 2010. Το ένα βαρύ πλήγμα, διαδέχεται το άλλο για αυτή τη γενιά νέων ανθρώπων, που στερούνται του μεγαλύτερου δώσου που δίνει η ζωή σε ένα νέον άνθρωπο: Τα σχέδια και τα όνειρα για το μέλλον του.

Πώς να κάνει τέτοια πράγματα, με μια οικονομία «κλειδωμένη», με μια αγορά εργασίας παραλυμένη και με μόνη βεβαιότητα, την παντού κυριαρχούσα αβεβαιότητα;

«Ευτυχώς με βοηθούν οι δικοί μου, μου πληρώνουν τα ψώνια και τα μικροέξοδα μου» λέει ο Γιάννης Λ. «Οι κυβερνητικές επιδοτήσεις μας κρατούν ελάχιστα πάνω από την επιφάνεια του νερού, αλλά κάθε στιγμή είμαστε σε κίνδυνο να βουλιάξουμε».

Ποια είναι τα σχέδιά του για το μέλλον; «Αστειεύεστε; Κάθε φορά που ζητώ χρήματα από τους γονείς μου, σκέπτομαι μέσα μου τι θα είχε συμβεί αν είχα δικά μου παιδιά».

Χώρες στις οποίες δεν «χωράνε» οι νέοι

Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών, περισσότερα από ένα στα έξι άτομα ηλικίας 18 έως 29 ετών έχουν σταματήσει να εργάζονται από την αρχή της πανδημίας. Όσοι δεν έχασαν τη δουλειά τους έχουν δει τις ώρες εργασίας τους να μειώνονται κατά 23% μεσοσταθμικά.

Γιατί, όμως, έχουν πληγεί περισσότερο οι νέοι εργαζόμενοι; Τα στοιχεία δείχνουν ότι περίπου το 40% των νέων εργάστηκε σε τομείς που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση - όπως ο τουρισμός ή η υγειονομική περίθαλψη - και σχεδόν το 77% από αυτούς έχασε την ανασφάλιστη ή μερική απασχόληση την οποία είχε, χωρίς εργασιακή εξασφάλιση, και προφανώς κακοπληρωμένη.

Οι νέοι σε όλη την Ευρώπη έχουν αισθανθεί τις επιπτώσεις της κρίσης - στη Γερμανία, ο αριθμός των ατόμων που δεν εργάζονται φέρεται να φτάσει τα 3 εκατομμύρια αυτό το καλοκαίρι, και στη Βρετανία, υπάρχουν στοιχεία ότι περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι κάτω των 25 ετών θα μπορούσαν να είναι άνεργοι περί τα τέλη του έτους, εκτός εάν η κυβέρνηση λάβει μέτρα. Όμως το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στη νότια Ευρώπη.

Στην Ισπανία, την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία, οι άκαμπτες αγορές εργασίας κρατούν τους νέους ανθρώπους μακριά από συμβάσεις εργασίας με εργασιακή ασφάλεια και προοπτικές, δηλαδή από ένα εργασιακού περιβάλλον που θα τους επιτρέψει να σχεδιάσουν με σχετική ασφάλεια το μέλλον τους. Αυτές οι χώρες έχουν επίσης σημαντικές τουριστικές βιομηχανίες, που σημαίνει ότι επλήγησαν ιδιαίτερα από τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς και το κόστος της εφαρμογής των νέων υγειονομικών μέτρων.

Στην Ιταλία, οι μισές θέσεις εργασίας που χάθηκαν από την πανδημία ανήκαν σε άτομα κάτω των 35 ετών.

Ο αριθμός των απασχολούμενων κάτω των 24 ετών τον Μάιο μειώθηκε κατά 11% σε σύγκριση με πέρυσι. Συγκριτικά, στην ηλικιακή ομάδα 35-49 ετών, η απασχόληση μειώθηκε κατά 4% και για άτομα άνω των 50 ετών, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 0,9%.

Αυτός ο διαχωρισμός των γενεών είναι πιο έντονος από οποιαδήποτε προηγούμενη ύφεση, σύμφωνα με τον Τίτο Μπέρι, Ιταλό οικονομολόγο και ακαδημαϊκό

Λάθος επιλογές

Από την έναρξη της πανδημίας, η ελληνική, η ιταλική αλλά και άλλες κυβερνήσεις ενέκριναν διάφορα μέτρα για να προσπαθήσουν να περιορίσουν τη ζημία, όπως προσωρινή απαγόρευση των απολύσεων, αλλά δεν ωφελήθηκαν όλοι.

Αν και επεκτάθηκαν οι ευνοϊκές ρυθμίσεις σχεδόν σε όλους τους εργαζομένους, το πάγωμα των απολύσεων ισχύει μόνο για εργαζόμενους με μόνιμες συμβάσεις. Οι περισσότεροι νέοι, που τείνουν να προσλαμβάνονται με βραχυπρόθεσμα συμβόλαια, αφέθηκαν χωρίς προστασία.

Η κρίση των μεσογειακών κρατών της Ευρώπης επιδεινώνεται από δεκαετίες κακών πολιτικών που έχουν αναγκάσει τους νέους σε επισφαλείς εργασιακές καταστάσεις, όπως λένε πηγές που έχουν ασχοληθεί με το θέμα

«Η αύξηση της ανεργίας των νέων στην Ιταλία δεν είναι αποτέλεσμα κακής τύχης, αλλά λανθασμένων επιλογών που έγιναν τις τελευταίες δεκαετίες», είπε ο καθηγητής Προβεζάνο.

Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Προβεζάνο, πρέπει να λάβει ενεργά μέτρα για να καταστήσει τις συνθήκες εργασίας πιο ασφαλείς για τους νέους, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας κινήτρων για εταιρείες να προσλαμβάνουν νέους και γυναίκες - ειδικά στο νότο, όπου τα ποσοστά ανεργίας είναι υψηλότερα - και να τους παρέχουν πιο σταθερές συμβάσεις.

Η χρηματοδότηση της ΕΕ που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ψηφιοποίησης και της βιωσιμότητας σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό μπλοκ θα μπορούσε να βοηθήσει στην αύξηση της απασχόλησης των νέων και οι νότιες χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα, Πορτογαλία κλπ) πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα αξιοποιήσουν αυτά τα χρήματα «με τον καλύτερο δυνατό τρόπο».

Για νέους όπως ο Γιάννης Λ, που μετά από χρόνια μνημονίων και ύφεσης, άρχισαν να αισθάνονται ότι είχαν κάποια ασφάλεια στην εργασία τους, η κρίση έχει εξαλείψει την και ελάχιστη εξασφάλιση που ένιωθαν. Ένα μακροπρόθεσμο κυβερνητικό σχέδιο μπορεί να είναι ευπρόσδεκτο, αλλά ελπίζουν σε μια λύση με πιο γρήγορα αποτελέσματα.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι πολλοί νέοι έχασαν τη δουλειά τους, αλλά ότι αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί άλλη.

«Οι εταιρείες, φυσικά, δεν αρχίζουν να προσλαμβάνουν τώρα και το μέλλον είναι λιγότερο σίγουρο από ποτέ», λέει ο Γιάννης Λ. «Πρόσφατα, κατάφερα να βρω δουλειά σε ένα συνεργείο. Με προσέλαβαν για μια εβδομάδα».

Βλέποντας ότι δεν είχε δυνατότητα επιλογής, κατέληξε να υποβάλλει αίτηση για επίδομα ανεργίας. «Είναι καταθλιπτικό», είπε. «Αλλά δεν έχω άλλη επιλογή».