Είστε εδώ

Αυτό που δεν καταλαβαίνει κανένας απολίτιστος...

Ο νέος τουρκικός «τσαμπουκάς» έρχεται να προστεθεί στους παλαιότερους: Την παράνομη και προκλητική προς την Ελλάδα και την Κύπρο ανακήρυξη θαλασσίων ζωνών με τη Λιβύη, τις απειλές για έρευνες σε ύδατα που το Διεθνές Δίκαιο αναγνωρίζει κυριαρχικά δικαιώματα σε άλλες χώρες, το παιχνίδι της μαζικής εισβολής μεταναστών από τον Έβρο που δεν «του βγήκε» κι άλλα ,ων ουκ έστιν αριθμός.

Αυτή τη φορά ο Ερντογάν άγγιξε το ιερό μνημείο της Ορθοδοξίας, την Αγία Σοφία, και με τον γνωστό «τσαμπουκά» του την μετατρέπει σε τζαμί. Μετατρέπει έναν ιερό χώρο για εκατομμύρια Χριστιανούς ανά τον κόσμο, που πολλοί εξ αυτών ούτε γειτνιάζουν με την Τουρκία ούτε έχουν «νιτερέσα» μαζί της, σε τέμενος μουσουλμανικό. Δημιουργεί οργισμένους εχθρούς εκεί που δεν έχει λόγο να το κάνει. Γιατί;

Διότι έχει εσωτερικές ανάγκες. Και ποντάρει όλο και περισσότερο πολιτικό κεφάλαιο στην επιχείρηση διατήρησης της πολιτικής του κυριαρχίας στο εσωτερικό, σε βάρος της διεθνούς εικόνας του ιδίου και της χώρας του.

Ο Ερντογάν έχει καταλάβει ότι το πολιτικό του τέλος είναι κοντά: Η οικονομία της Τουρκίας παραπαίει, ο ίδιος προσπαθεί άτσαλα και νευρικά να παρέμβει σε αυτήν (η πίεσή του στην Κεντρική Τράπεζα της χώρας του για τα επιτόκια έκανε όλο τον κόσμο να γελάει) , οι πολίτες έχουν βαρεθεί τον τσαμπουκά που δεν έχει κανένα αντίκρισμα στις τσέπες τους (παλαιότερα, επί Ερντογάν είχε, κι αυτό κάνει την τωρινή κατάσταση περισσότερο επώδυνη) και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, φαίνεται ότι η λαϊκή δυσφορία έχει, πλέον, και το πρόσωπο για να την εκφράσει: Ο δημοφιλής δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Ιμάμογλου κερδίζει όλο και περισσότερους Τούρκους και αντιτίθεται όλο και περισσότερο στις αυταρχικές μεθόδους Ερντογάν. Ο σημερινός «σουλτάνος» βλέπει στον Ιμάμογλου τον ίδιο του τον εαυτό πριν από περίπου δυο δεκαετίες (και ο Ερντογάν από δήμαρχος Κωνσταντινούπολης ξεκίνησε την ανάρρησή του στα ύπατα αξιώματα της Τουρκίας).

Ωστόσο, ο Ερντογάν αυτή τη φορά έκανε τη λάθος κίνηση. Η Αγία Σοφία, και γενικότερα τα μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς αποτελούν στη συνείδηση των ανθρώπων την γραμμή που χωρίζει τον πολιτισμένο κόσμο από τον απολίτιστο. Όποιος ασεβεί στην Ακρόπολη, όποιος κακομεταχειρίζεται το Κολοσσαίο, όποιος πυρπολεί την Παναγία των Παρισίων, τα βάζει με την ψυχή ενός ολόκληρου λαού, με την πίστη εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων, σπαρμένων σε όλο τον κόσμο.

Και οι κυβερνήσεις των μεγάλων κρατών, από τα οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η οικονομία της Τουρκίας συνεπώς και η πολιτική επιβίωση του Ερντογάν, δεν μπορούν να μείνουν αδιάφορες στην βαθιά ψυχική ενόχληση των πολιτών τους, γιατί οι τελευταίοι θα το προσμετρήσουν στο δρόμο προς τις κάλπες. Όχι πολιτική. Όχι στρατηγική. Εδώ είναι η ποιοτική διαφορά της πράξης του Ερντογάν: Η πρόκληση στις Αξίες, στα πιστεύω, στο «σέβας» που έλεγαν οι παλαιότεροι, συνιστά μια διαφορετική απαξία στην πράξη του Τούρκου προέδρου, που ο ίδιος είναι προφανές ότι δεν έχει αντιληφθεί.

Άλλο το παιχνίδι που έστησε με τους μετανάστες στον Έβρο και «δεν του βγήκε». Άλλο το ότι αξιοποίησε διπλωματικές εκκρεμότητες (και με ευθύνη της Αθήνας) για να κάνει τη συμμαχία με τη Λιβύη που «του βγήκε». Αυτά όλα, είναι κομμάτια στο παζλ μιας εικοσαετούς ηγεσίας όπως αυτή της Τουρκίας από τον Ερντογάν. Εδώ κερδίζεις, εκεί χάνεις…

Στην περίπτωση της Αγίας Σοφίας, ο Ερντογάν δεν παίζει ένα ακόμα παιχνίδι. Στην περίπτωση της Αγίας Σοφίας ο Ερντογάν δείχνει ωμά, απροκάλυπτα, κυνικά στη διεθνή κοινότητα ποιος πραγματικά είναι. Είναι ο άνθρωπος που για να καλοπιάσει τους υπηκόους του (όσους δεν έχει φυλακίσει ακόμα) βεβηλώνει ένα ιστορικό κειμήλιο, το οποίο σεβάστηκαν όλοι οι προκάτοχοί του, τόσο στο σύγχρονο τουρκικό κράτος (μετά το 1934) όσο και στην εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Αυτό που δεν κατάλαβε ούτε πρόκειται να καταλάβει ο Ερντογάν, είναι η μυστικιστική επιρροή της Αγίας Σοφίας στις ψυχές και το υποσυνείδητο των Χριστιανών, ακόμα κι εκείνων που δεν έχουν πάει ποτέ στην Κωνσταντινούπολη, ακόμα κι εκείνων (πεθαμένων και ζωντανών) που ποτέ δεν άκουσαν μια ψαλμωδία εκεί μέσα.

Αυτό που σημαίνει η Αγία Σοφία, είναι κλεισμένο στις ψυχές των Χριστιανών, είναι κλεισμένο στις ψυχές των Ελλήνων. Δεν εξαρτάται από τους ήχους που θα ακούγονται στο εσωτερικό του κτίσματος. Εξαρτάται από τις καμπάνες που κτυπούν και θα συνεχίσουν να κτυπούν στις ψυχές εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. 

Αυτό που δεν καταλαβαίνει ο Ερντογάν, είναι αυτό που δεν καταλαβαίνουν όλοι οι απολίτιστοι ηγέτες: Ότι μερικά πράγματα ξεφεύγουν από τα παιχνίδια πολιτικής επιβολής. Ότι ακόμα κι αν χάσεις ένα κομμάτι της αποδοχής σου στην κοινωνία, δεν πρέπει να κηλιδώσεις το όνομά σου για τα χρόνια που θα ακολουθήσουν το θάνατό σου.

Μετά το χθεσινό, η Χριστιανοσύνη, αλλά και κάθε Διεθνής Οργανισμός με αποστολή παρόμοια με αυτή της UNESCO θα τοποθετεί στην ιστορία τον Ερντογάν δίπλα στον Αττίλα, τον Ταμερλάνο, δίπλα σε όλους τους χασάπηδες που συνέβη να αποκτήσουν εξουσία στις μέρες τους.

Δεν καταλαβαίνει, ο έρμος, ότι πτύει τον εαυτό του δια παντός. Στο διηνεκές.

Κανείς απολίτιστος «τσαμπουκάς» δεν το καταλαβαίνει, γιατί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αποτελεί εξαίρεση;