Είστε εδώ

Τι σημαίνει για τον Μακρόν η συντριβή του στις δημοτικές εκλογές

του Ειδικού Συνεργάτη

Ο δεύτερος γύρος των δημοτικών εκλογών που έγινε την Κυριακή στη Γαλλία έβγαλε από τις κάλπες έναν νικητή, αλλά δυο ηττημένους.

Τα ποσοστά δείχνουν καθαρά ότι νικητής των τοπικών εκλογών ήταν οι Γάλλοι Πράσινοι και η πολιτική τους ατζέντα. Στους ηττημένους καταγράφονται η μεγάλη αποχή , αφού η προσέλευση δεν ξεπέρασε το 40% καταγράφοντας χαμηλό ρεκόρ για τους παραδοσιακά πολιτικοποιημένους Γάλλους και, βέβαια, οι υποψήφιοι που στήριξε το κόμμα του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν.

Η ανάλυση, μάλιστα, των εκλογικών αποτελεσμάτων της Κυριακής έδειξε απευθείας μετακινήσεις ψηφοφόρων από το κόμμα του Μακρόν προς τους Πράσινους (EELV) οι οποίοι κέρδισαν πόλεις- κλειδιά όπως η Λυόν και το Μπορντό, ενώ το Παρίσι έμεινε στα χέρια της σοσιαλίστριας Αν Ινταλγκό. Όσο για το κόμμα του Μακρόν (LREM), βγήκε από τις κάλπες τρίτο και καταϊδρωμένο.

Από την άλλη μεριά, τα συντρίμμια για την παράταξη του Γάλλου προέδρου ήλθαν ως φυσικό επακόλουθο της κατάρρευσης της προεκλογικής εκστρατείας. Οι φετινές δημοτικές εκλογές στη Γαλλία θα μείνουν στην ιστορία, καθώς ο πρώτος γύρος έγινε πριν την πανδημία και το lockdown και ο δεύτερος σχεδόν τρεις μήνες μετά, και με τόσα να έχουν συμβεί στο ενδιάμεσο. Πιεσμένοι από τον πολυήμερο εγκλεισμό, οι Γάλλοι προτίμησαν να απολαύσουν τις θάλασσες, τον ήλιο και τις εξοχές την καλοκαιρινή Κυριακή της 28ης Ιουνίου, παρά να προσέλθουν στις κάλπες. Ποια προεκλογική στρατηγική θα μπορούσε να προβλέψει μια τέτοια εξέλιξη; Καμία!

Πέραν αυτών, το κόμμα του Μακρόν είχε και ατυχίες: Ο υποψήφιός του για το Παρίσι αποσύρθηκε κακήν κακώς μετά από ένα σκάνδαλο με διαδικτυακές ταινίες σεξ, ενώ ένα μήνα αργότερα η πανδημία του κορονοϊού έπληξε και τη Γαλλία. Ξαφνικά, το περιβάλλον και η ανάγκη για προστασία του ανέβηκαν θεαματικά στις προτιμήσεις των Γάλλων πολιτών, και κατέκτησαν τη δεύτερη θέση μετά την ανάγκη για ασφάλεια, σε έρευνα που διεξήχθη σε 120 πόλεις της Γαλλίας.

Ιδού, λοιπόν, η πρώτη εμφανής, όσο και εντυπωσιακή αλλαγή: Το 56% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι προτιμούν ένα οικονομικό μοντέλο για τη Γαλλία, το οποίο να ευνοεί την προστασία των φυσικών πόρων, αντί να επικεντρώνεται μονοδιάστατα στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτό κι αν είναι ανατροπή! Το αντίστοιχο ποσοστό στη μέτρηση του Δεκεμβρίου 2019 ήταν 50%.

Συναφώς, οι Γάλλοι θέλουν -ως απάντηση στην πανδημία- λιγότερη βιομηχανία και περισσότερο προστατευτισμό. Ειδικά όσοι μένουν στις πόλεις -και ρωτήθηκαν στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση- έδειξαν σαφώς ότι έχουν βαρεθεί το οικονομικό μοντέλο που φτιάχνει δημόσια έργα, γεμίζει με άσφαλτο τις πόλεις και λαμαρίνες τους δρόμους.

Την ίδια ώρα στη Λυόν οι Πράσινοι ξετύλιξαν μια ατζέντα που μιλούσε για περισσότερα ποδήλατα, πιο οικολογικά μέσα μαζικής μεταφοράς, πεζόδρομους και πράσινο στην καρδιά της πόλης. Και θριάμβευσαν έναντι του κεντροδεξιού αντιπάλου τους, που πρόταξε τις επιμηκύνσεις των περιφερειακών δρόμων.

Κινδυνεύει ο Μακρόν;

Αυτά, βέβαια, συνέβησαν στις δημοτικές εκλογές. Το πολιτικό ερώτημα είναι εάν οι εξελίξεις αυτές προοιωνίζονται το τέλος της ηγεσίας Μακρόν το 2022, στις επόμενες προεδρικές εκλογές της Γαλλίας. Ο Μακρόν είναι ασυγκρίτως πιο «πράσινος» από τη βασική διεκδικήτρια του προεδρικού θώκου, την ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν. Ωστόσο τα κομματικά του στελέχη χαρακτηρίζονται από έλλειψη πολιτικού βάθους, ενώ ο ίδιος ο Μακρόν είναι πλέον λιγότερο δημοφιλής. Ήδη η γαλλική κοινωνία γκρινιάζει σχεδόν για όλα: Για το φόρο στα καύσιμα που επέβαλε ο Μακρόν, για τις συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις, ακόμα και για την έλλειψη πολιτικού αφηγήματος που θα επανασυσπειρώσει γύρω του τους αστούς της Γαλλίας.

Παρ’ όλα αυτά, και η επόμενη προεδρική αναμέτρηση φαίνεται ότι θα κριθεί ανάμεσα στον Μακρόν και τη Λεπέν. Η φθορά που έχει υποστεί ο σημερινός Γάλλος πρόεδρος είναι εμφανής, αυτό δεν αμφισβητείται. Στο Παρίσι, για παράδειγμα, στη σύγκρουση Μακρόν - Λεπέν ο σημερινός πρόεδρος είχε λάβει περίπου το 90% των ψήφων. Στις ευρωεκλογές του 2019 το κόμμα του Μακρόν είχε έλθει πρώτο στην Πόλη του Φωτός με περίπου 33%. Στις φετινές δημοτικές εκλογές ο υποψήφιος του Μαρκόν στο Παρίσι ήλθε τρίτος, πίσω από τη νικήτρια Αν Ινταλγκό και τον υποψήφιο των κεντροδεξιών Ρεπουμπλικανών.

Όλα τα παραπάνω, ωστόσο, δεν φαίνεται ότι είναι ικανά να αλλάξουν τη μεριά που γέρνει η εκλογική πλάστιγγα μεταξύ Μακρόν- Λεπέν. Η γαλλική κοινωνία έχει πολωθεί από ιστορικά, ιδεολογικά και οικονομικά κριτήρια, και μέσα σε αυτά τα κοινωνικά χάσματα επωάσθηκε κι ανδρώθηκε το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» που αποτελούν έκφραση της κοινωνικής απόστασης των αστικών ελίτ από τους ανθρώπους της αγροτικής Γαλλίας

Ακόμα κι έτσι, η μεγάλη πλειοψηφία των Γάλων θεωρεί -όπως δείχνουν οι μετρήσεις- ότι ο Εμανουέλ Μακρόν θα υπερισχύσει της Μαρίν Λεπέν και στις επόμενες προεδρικές εκλογές, αν και με μικρότερη διαφορά από τις προηγούμενες. Χρειάζεται, όμως, να κάνει επειγόντως μερικές αλλαγές.

Ο νέος κίνδυνος

Η περιπέτεια της πανδημίας ανέστειλε τον μεταρρυθμιστικό οίστρο της κυβέρνησης Μακρόν και υποχρεώνει τον πρόεδρο σε μια «επανεκκίνηση» με πρώτη της πράξη τον ανασχηματισμό της κυβέρνησής του. Αυτό σημαίνει ότι ίσως αποχωρήσει από την πρωθυπουργία ο δημοφιλής Εντουάρ Φιλίπ, καθώς ο Μακρόν ήδη επιχειρεί «ρεσάλτο» στην πολιτική ατζέντα των Πρασίνων, την οποία θέλει να λεηλατήσει.

Βέβαια, υπάρχει πάντα το «αγκάθι» που λέγεται «Κίτρινα Γιλέκα». Η ανάγκη για αντιμετώπισή τους περιορίζει το εύρος των επιλογών που έχει ο Εμανουέλ Μακρόν. Ωστόσο, τα περιθώρια να προετοιμάσει την επανεκλογή του είναι αρκετά μεγάλα…